Tarih :26.09.2013
Kubbe Vezirleri

Topkapı Sarayı'nda "Kubbe altı" diye anılan ve burada toplanan vezirlere verilen addır. Bunlara "kubbe altı vezirleri" de denilirdi. Osmanlılarda önceleri bir vezir vardı. Sonra ikiye, üçe, beşe çıkarılmış ve sonra bu sayı daha da artmıştır. Kubbe vezirleri ikinci vezir demek olan "vezir-i sani", sonra sırasıyla "vezir-i salis", "vezir-i rabi", "vezir-i hamis" şeklinde anılırlardı. Beşinci vezire "küçük vezir" de denilirdi. Vezirler çoğalınca birinci vezir yerinde olana "vezir-i azam" denilmeye başlandı. Vezir-i sani, vezir-i azamdan sonra geliyor, diğerleri de sırasıyla birbirini takip ediyordu. Bundan dolayı vaktiyle bir "mesned" şeklinde olan vezirlik sonraları "paye" şekline vs kubbenişinlik de "mansıp" haline konulmuştur. Kubbe vezirlerinin divan azalığından başka görevleri yoktu. Padişahlar savaşa gittikleri zamanlarda vezir-i azam da beraber gittiği için vezir-i sani kaymakam sıfatıyla kalıyor, diğerleri savaşa katılıyordu. Sonraları bunlardan da "serasker" unvanıyla savaşa gidenler olmuştur. İlk dönemlerde defterdar, nişancı, yeniçeri ağası ve kaptanlar vezir olmazlarken sonraları onlara da vezaret verilmiş, bu sebeple divandaki vezirlerin sayısı çoğalmıştır. Divana nişancı, defterdarlar, kazaskerler, vezirler geldikten sonra vezir-i azam gelir, ondan sonra işlere bakılırdı. Bir zamanlar veziriazamlar kubbenişin vezirler arasından sıra tertibi ile seçilirlerken sonraları bu usul de terk edilerek valilerden sadrazam tayinine başlandığı gibi defterdarlardan, nişancılardan ve yeniçeri ağalarından da sadrazam tayin edilmiştir. Bu suretle kubbe vezirleri önceleri yıllarca beylerbeyliklerde, defterdarlık ve emsali büyük memuriyetlerde bulunarak tecrübe görmüş olanlardan seçilirken kubbenişinliğe de öteden beriden hatta Enderun-ı Hümayundan çıkanlar getirilmek suretiyle kubbe vezirlerinin eski haysiyyet ve şerefi kalmamıştı. "Sarih olarak vezirlerden bulabildiklerinin isimlerini" yazdıktan ve "Divan-ı Hümayun'da işler çok olduğu zaman kubbe vezirleri sadrazamın izni ile tuğra çekip nişancıya yardım ederlerdi. Vezir tayin edilenlerin tuğra çekmeyi meşk eylemeleri usuldendir dedikten sonra şu tafsilat veriliyor: "Bu kayıtlardan anlaşıldığına göre on altıncı asrın son yarısından itibaren mahdut miktarda olan vezirlerin adedi arta arta yalnız devlet merkezindeki vezirlerin on, on bire kadar çıkmış olup bundan başka eyaletlerde de vezirler çoğalmıştı. "Köprülü Mehmed Paşa sadrazam olduktan sonra kubbe vezirlerinin adedi azaltılmış ve kendisinden sonra da tedricen kaldırılmıştır. On yedinci asır sonlarına doğru divanda bulunan vezirlerin birkaçı kubbe veziri olup diğerleri vazife sahibi defterdar, kaptan paşa gibi zevat idiler. "Kubbe vezirleri, on sekizinci asrın başlarında yine iki ile üç arasında olup daha sonra da bire inmiş ve 1731'den sonra artık kubbe veziri olarak kimse tayin edilmemiştir. Zaten divan içtimaları kapıkulu ocaklarına maaş vermeye inhisar edip bütün divan işleri Paşakapısı'na intikal eylemiş olduğundan kubbe vezirlerine de tabiatıyla gerek kalmamıştır. "Kubbe vezirlerinin herhangi birisi serasker veya serdar unvanı ile sefere memur edildiği zaman kendisinin maiyyetine kapıkulu askerinden uygun sayıda yeniçeri, cebeci, topçu ve süvari askeri verilirdi. Bu, serdar olan vezirin padişah tarafından kabulünde sadrazamın serdar-ı ekremliğinde olduğu gibi başına sorguç takılmaz ve kendisine bazen saltanat sancaklarından verilir ve sair vezirlere giydirilen bir samur kürk giydirilirdi. Serdarlara icabında kullanmak ve doldurmak üzere üstüne padişahın tuğrası çekilmiş beyaz yani boş ve yazısız ahkam kâğıtları verilirdi. İcabında serdarların kendileri de verilen müsaade üzerine H.1050, M. 1640 senesine kadar tuğra çekerler, fakat çoğu zaman almış oldukları tuğralı kağıtları kullanırlardı. Serdar olan vezirin maiyyetinde mali işleri görmek üzere ya bir defterdar veya defterdar makamında bir hazine katibi bulunur ve kendi tezkirecisi de reisülküttap vazifesini görürdü. Serdar vezir, hareketinden itibaren divan kurar, dava dinlerdi. Maiyyetindeki görev sahipleriyle gideceği mıntıkalarda ki azil ve tayin konusunda selahiyyeti vardı. Fakat seferden dönüşünden sonra bunların hesabını verir ve sadrazamla arası iyi ise verdiği memuriyetler kabul olunurdu. Serdar olan vezirlere serdarlık fermanı verilirdi. Bunların şevk ve gayretlerini artırmak için kendilerine iltifat olmak üzere kürk, sorguç, kılıç veya hançer gönderilirdi. Gerek mansıba çıkan ve gerek serdar olan bir vezirin silahtar ile çuhadarı alayda kırmızı zerduz üsküf ve kırmızı kadife şalvar giyerdi. Satırlarının başlarında zerrin taçlar vardı. Serdar olan vezir alayında yedi baş yedek at bulundurulurdu. Vezirlere vezaret şiarından olarak tıla edilmiş zincir verilirdi. Kendisine ilk defa vezirlik verilen zat divana gelip el öpmek için padişahın yanına arza girdiği zaman kendisine sade has ül has hilat giydirilip kürk giydirilmezdi. Vezarete tayin edilen zevattan kubbe vezirliğine gelenlerin padişaha hediye olarak on iki kat (birer düzüne) pişkeş çekmeleri kanundu. Savaş zamanında devlet merkezindeki bir vezir sefere memur edildiği zaman kendisine sefer hilatı ismiyle serasere kaplı samur kürk giydirilir ve padişah ahırlarından at verilirdi."



Süper KPSS Notlarını alanların yorumları
Yorumlar
Kitaplarım sadece 1 günde elime ulaştı , her şeyiyle mükemmel. Emeği geçen herkese teşekür ederim.
TUĞÇE TOKAT
04.10.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
300 400 sayfalık kitabı ve konuları 53 sayfaya sığdırdığınız için emeği geçen herkesden Allah razı olsun çok teşekkür ederim ve gönül rahatlığıyla herkese tavsiye ederim 😊😊
Ercan Arvas
02.10.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Bi günde geldi ve kitap çok güzel ben hayatımda bukadar hızlı bukadar etkileyici ve kocamann bi kitap görmemiştim insanın çalışası geliyor kitaba baktıkca inşallah faydasını görürüm sınava bir ay kala emeği geçen herkese teşekkür ederim emeğinize sağlık
Şeyda
07.09.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Site güvenilirliği, kitapların muhteşemliği, konu anlatımı... Her şeyiyle mükemmel. Almak isteyenler tereddüt etmesinler. Emeği geçen herkese teşekkürler
Berra
16.08.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Emeği geçen herkesin ellerine sağlık çok çok teşekkür ederiz bize böyle güzel bir kaynak hazırladıkları için iyi akşamlar, iyi çalışmalar.
DUYGU D.
19.07.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Çarşaf boy kpss gkgy kitabinizi aldim cok memnunum gercekten.gecmis senelerin guncel bilgileri de cok iyi hir sekilde verilmis.2018 güncellerinin son halini siteden indirebiliceğim yazıyor ancak bi problem var sanırım indiremiyorum.Neden böyle? Yardimci olur musunuz.
Esra seyhan
15.07.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kitap özetleri çok güzel emeğinize ve elinize sağlık gerçi yeni çalişmaya başladım ama inşallah yetiştiririm
Sevda
11.07.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Arada pratik tüyolar filan da var çok beğendim. Öz anlatılmış her şey.
Ali Can
25.06.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Çarşaf boy genel kültür notları ve Türkçe notlarini sipariş vermiştim.Bugun kargom geldi içinde fazladan genel kültür yaprak testi görünce şaşırdım üzerinde hediyemizdir başarılar notunu görünce çok mutlu oldum çok incesiniz notlar çok güzel çalıştıkça daha iyi anlarım ve yorumlarimi yazarim insaallah teşekkür ederim.
Adalet
03.05.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2 önce sipariş verdim bugün elime ulaştı tam istediğim gibi bir kitap Allah razı olsun cok mutlu ettiniz beni hediyeniz icin de ayrıca teşekkür ediyorum 🤗
Nurgül
26.04.2018
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Sonuçlar 1-10 (of 100)
Sayfa:1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10« Önceki · Sonraki »

 

Etiketler: Kubbe Vezirleri KPSS Tarih - 3864